Praten met planten

Yannick Smedts
Medeoprichter WolkyTolky

Een bedrijf opbouwen loopt zelden zoals je het op papier bedenkt. Dat geldt ook voor WolkyTolky. Medeoprichter Yannick Smedts vertelt over ondernemen in de praktijk: over groeien, zelf de regie houden en nieuwe mogelijkheden zien. En over innoveren in een sector waarin een goed idee niet vanzelf betekent dat iedereen meteen meebeweegt. 

Is WolkyTolky geworden wat hij er bij de start van verwachtte? Yannick kan erom lachen. “Je kunt nog zo’n goed plan maken, maar het wordt nooit zoals je het je voorgesteld hebt. Net als bij een vakantie eigenlijk.” Het bedrijf kreeg onderweg te maken met omstandigheden waarop niemand invloed had. Zo brak in het derde jaar de oorlog in Oekraïne uit. Grenzen met Rusland gingen dicht, Poolse fruittelers moesten hun producten elders zien te verkopen en de energieprijzen stegen. Dat leverde problemen op voor de klanten van WolkyTolky, en dat werd voelbaar in de omzet. Ook een netwerkstoring zorgde voor onverwachte problemen doordat meetstations offline gingen. Het bedrijf moest snel schakelen, maar wist de situatie uiteindelijk om te buigen en kreeg juist warme reacties van klanten. Om als ondernemer ondanks tegenslagen een stap verder te komen, is volgens Yannick vooral veel wilskracht nodig. “Als starter ben je nog niks. Je moet het eerst maar waarmaken.”

Zelf probleemeigenaar blijven

Waar veel startups geld ophalen om een eerste doorbraak te financieren en daarna nieuwe investeringsrondes ingaan, kozen Yannick en zijn compagnons aanvankelijk voor een andere route. Ze hielden de eerste groeifase bewust behapbaar en financierden die zelf, terwijl ze WolkyTolky parttime naast hun reguliere werk opbouwden. “Voor ons hoort bij ondernemen nou eenmaal Leidenschaft, zoals de Duitsers zouden zeggen. We wilden zo lang mogelijk zelf probleemeigenaar blijven. Niet te snel aandelen weggeven en daarmee een deel van de zeggenschap verliezen. Maar op een gegeven moment heb je schaalgrootte nodig om verder te kunnen innoveren en groeien.”

In eerste instantie leunde WolkyTolky sterk op één been: de fruitteelt. Om minder afhankelijk te zijn van één markt, moest er een tweede bij. Een oud-klasgenoot bracht Yannick op het idee om naar de substraatteelt te kijken. Hij kon schetsen wat daar volgens hem nodig was. Zo kwam drainmonitoring als extra module in beeld, wat leidde tot een financieringsbehoefte. De zoektocht die volgde leidde WolkyTolky naar LIOF. Yannick: “Wat ik prettig vind aan LIOF, is dat ze niet mee achter het stuur komen zitten. Ze vertrouwen op ons als ondernemers. Die ondersteuning heeft ons geholpen om sneller te groeien.” Dat is niet alleen terug te zien het productportfolio, maar ook in de omvang van het team. “We zijn nu met zeven man”, vertelt Yannick. “Nou ja, acht als je AI meetelt. Daardoor kunnen we de taken beter verdelen en op allerlei vlakken meer de diepte in.”

De woestijn na de early adopters

Maar verder ontwikkelen betekent niet automatisch dat de markt even snel volgt, aldus Yannick: “Wij willen en kunnen vaak sneller dan de wereld draait. Je kunt het beste idee hebben, maar als klanten niet meebewegen heb je er weinig aan. Je hebt de innovators en early adopters die erin meegaan, en daarna komt er een soort woestijn van leegte.” Volgens Yannick heeft dat ook te maken met de dagelijkse praktijk van agrarische ondernemers. “Onze klanten werken hard en maken lange dagen. Dat betekent dat er geen ruimte is om even een halve dag met de benen op tafel te gaan zitten om te bedenken waar ze naartoe willen. Daar komt bij dat verandering zich niet zomaar laat opleggen. Datagedreven werken kan bovendien confronterend zijn: uit de cijfers kan blijken dat een beslissing die je al jaren op een bepaalde manier neemt misschien toch niet de beste is.” Daar moet je volgens Yannick wel voor openstaan. Om de ‘woestijn’ tussen de eerste enthousiastelingen en een bredere groep kleiner te maken, ziet hij niet alleen een rol voor bedrijven zelf. Ook wet- en regelgeving en de manier waarop innovatie wordt gestimuleerd kunnen volgens hem bijdragen. Daarbij zou meer kunnen worden nagedacht over manieren waarop het gebruik van data wordt beloond.

Paard van Troje

Voor WolkyTolky helpt het dat meten voor telers niets nieuws is. Neerslag wordt tenslotte al eeuwen gemeten. Het bedrijf gebruikt dit gegeven als een vertrouwde ingang naar andere vormen van meten. “Ons weerstation is eigenlijk een paard van Troje in de meest positieve zin. Van daaruit kun je steeds meer sensoren toevoegen.” Want temperatuur, neerslag en wat er aan de buitenkant van een gewas te zien is, vertellen nog niet het hele verhaal. Yannick: “Het lijkt soms alsof we ons met z’n allen vergeten af te vragen hoe het met de plant gaat. Je wilt met zo’n plant kunnen praten.” Met een sensor aan een plant of vrucht wordt bijvoorbeeld zichtbaar of die groeit of krimpt en of er sprake is van vochttekort of stress. Dat laatste hoeft aan de buitenkant niet altijd zichtbaar te zijn. “Als planten konden praten, waren we tijdens de hoge zomertemperaturen doof geworden van hun geschreeuw.”

Hoe beter een teler weet wat er met zijn plant gebeurt, hoe meer informatie hij heeft om zijn eigen keuzes op te baseren. WolkyTolky kijkt daarom ook naar hoe telers meer uit hun eigen data kunnen halen. Het bedrijf werkt aan een AI-model waarin wetenschappelijke kennis wordt gekoppeld aan de data van de teler. Voor Yannick past dat bij een andere manier van kijken naar meten. “Je hoort vaak: ‘meten is weten’. Ik denk dat we in onze sector op weg zijn naar ‘telen is weten’.” Door zelf te meten en proeven te doen, kunnen telers bovendien hun eigen leercurve opbouwen, onder de omstandigheden van hun eigen bedrijf en percelen. Die kennis kan daardoor relevanter zijn voor hun eigen teelt dan algemene resultaten uit een proefomgeving.

De wereld houdt niet op bij de grens

Wat begon met een ambitie om de teelt te perfectioneren, brengt WolkyTolky vandaag naar veertig landen. “Eigenlijk zijn we vooral een stelletje idealisten. We willen het beste voor de wereld, de plant, de boer, tuinder, teler en consument.” Een dergelijke internationale groei was aanvankelijk dan ook niet echt een doel. “Maar het zou ook raar zijn om te denken dat de wereld ophoudt bij de grens”, zegt Yannick. “Zeker in Limburg!”

Op internationale beurzen en in de landen waar WolkyTolky actief is, merkt hij hoe goed Nederland staat aangeschreven op het gebied van land- en tuinbouw. Ook ziet hij Limburg als een goede voedingsbodem voor agrotech. De verschillende bodemtypen en teelten zorgen voor veel variatie in de praktijk en door de zaadveredeling is de regio een kweekvijver voor groentegewassen. Tel daar de (academische) kennis in en rond Limburg nog eens bij op, dan komt er hier veel bij elkaar. “Je kunt hier prima iets uitvogelen en het daarna verder de wereld in brengen. De praktijk ligt er letterlijk gewoon. Als we het innovatievlammetje bij agrarische ondernemers verder kunnen aanwakkeren, zie ik volop kansen voor agrotech. Maar dan moeten er natuurlijk wel voldoende agrarische bedrijven in Limburg overblijven. Daar moeten we in mijn ogen wel echt voorzichtig mee zijn.”